Uykunu Söyle, Sana Kilonu Söyleyeyim…

40 yaş ve altındaki  insanlar üzerinde yapılan deneyler gösteriyor ki, günde 5 saat ve altında uyuyan kişilerin karın bölgesinde yağ toplama riskleri daha fazla…Ancak… 8 saatin üzerinde uyuyan kişiler de aynı sorundan muztarip. Durumu rakamlara dökecek olursak;

  • 5 saat ve altında uyuyanlar % 32 oranında,
  • 6 ila 7 saat uyuyanlar % 13 oranında,
  • 8 saat uyuyanlar % 22 oranında daha fazla karın bölgesinde yağ toplamaya başlıyorlar.

Yukarıdaki tablo, araştırmaya katılan kişilerin günlük kalori alımlarından, fiziksel aktivite durumlarından, eğitim ve sigara kullanım alışkanlıklarından bağımsız olarak gerçekleşti. Bu demek değildir ki, belli bir saatin altında ya da üstünde uyumak ekstra kilo alımına neden olur. Ancak açık olan bir şey varki, uykusuzluk ve kilo alımı hatta şeker hastalığı ve kalp hastalığı arasında yakın bir bağlantı var. Bu demektir ki, ideal kilonuzda kalmak istiyorsanız uyku düzeninize de dikkat etmeniz gerekiyor.

Belli bir sürenin altında ya da üstündeki uyku neden kilo problemine yol açar?

Tüm canlıların fizyolojik fonksiyonları “sirkadiyan ritim” denen fizyolojik uyku düzenine göre belirlenir. Vücut sistemleri bu şekilde çevresel düzendeki değişikliklere adapte olur. İnsanoğlunun uyku düzeni ve ritmi, yüzyıllar boyu “gece uyumak, gündüz ayakta kalmak” üzerine evrildi. Eğer kendinizi gece uykusundan mahrum ediyorsanız, ya da geceyarısı yemek yeme alışkanlığı geliştiriyorsanız vücudunuza “sistemde bir şeylerin normal olmadığı sinyalini” veriyorsunuz demektir. Jetlag yaşayan herkes bunun ne kadar rahatsız edici bir şey olduğunu bilir.

Vücudunuz yeteri miktarda uykuyla beslenmediği zamanlarda, “iştahı kontrol eden yani yemeye son verilmesi yönünde beyine sinyal gönderen ” leptin hormonu azalmaya başlar. Bu da “açlık sinyali” olarak çalışan ghrelin hormonunun artmasına neden olur. Yiyip yiyip de doymak bilmemek durumudur du.

Yapılan bir araştırmada,  iki gün boyunca günde 4 saat uyuyan insanlarda % 18 oranında daha az leptin, % 28 oranında daha fazla ghrelin salgılandığı görüldü. Deneye katılan kişilerin aynı zamanda daha fazla oranda şekerli ve nişastalı yiyecekler tükettileri izlendi. Beynin ana enerji kaynağı karbonhidratlı besinler olduğu için, uyku gerçekleşmediği zamanlarda beyin daha fazla şekerli besine ihtiyaç duyar.

Uzun lafın kısası…uyku eksikliği vücudu diyabetik-öncesi duruma sokarak, açlığı tetikliyor. Bunu ben kendi üzerimde çok net olarak gözlemliyorum. Geceyarısı çok erken saatte uyanmam gerektiği günlerde (sabah 2 – 3’te), çok sık bir şekilde açlık duygusu yaşıyorum.

Normalden az alınan uykunun özellikle bel bölgesinde şişmanlığa yol açması sadece estetik bir sorun değil. Karın bölgesinde biriken yağların kalp hastalığı ve  2.tip şeker hastalığıyla da çok yakından ilintisi var.

Normalin üstünde alınan uyku da (9 – 10 saatin üstünde) şişmanlığa neden oluyor. Araştırma sonuçları, bu oranda uyuma alışkanlığı gösteren kişilerin 6 yıl içinde % 21 oranında daha fazla oranda obez olma riskine sahip olduklarını gösteriyor.

Peki ne kadar uyumak gerekir?

Pek çok insanın sorunu fazla uyumaktan kaçınmaktan ziyade, yeterli miktarda uykuyu alamamak. Genel olarak, 8 saatlik uykunun ideal olduğu üzerinde fikir birliği var. Ancak, ideal uyku miktarı kişiden kişiye değişir. Kendiniz için ideal uyku miktarını ancak deneye yanıla bulabilirsiniz. Bunu da her gece yatağa gitme saatinizi değiştirerek başarabilirsiniz. Yaşınız ve fiziksel aktivite durumunuz, uyku ihtiyacınızı belirleyen en önemli unsurlardır. Çocukların daha fazla uykuya ihtiyacı olması bundandır. Uyku, özellikle büyüme çağındaki çocuklar için oldukça önemlidir, çünkü büyüme hormonu gece saat 10 ile sabah 2 arasında eğer çocuk uyku halindeyse salgılanır. Ben de zamanında yatağa gitmeyen kızıma bunu söylerim “Çok kötü, bu gün büyüme fırsatını kaçırdın”🙂

Leave a comment

Filed under hormonlar, obezite

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s