İştah Kesen Hormon- CCK

Kolesistokinin hormonu (CCK) , ince bağırsak hücreleri tarafından salgılanarak beynin iştah kontrol merkezi olan hipotalamus üzerinde etki gösteren bir hormondur. Bu hormon, en basit anlamda beyne “yemeğe son vermesi” yönünde sinyal verir. Bu hormon, mideyle ince bağırsak geçişindeki “vanayı” kapatarak, besinlerin mideden ince bağırsağa geçişini önler. Bu şekilde besinler midede daha uzun süre durduğu için “tokluk” hissi daha uzun süre yaşanır. Ancak CCK hormonunun devreye girmesi 10 dakikadan önce olmaz. 5 dakikada yemeği mideye götürenlere kötü haber!!!

1960’larda bu hormonun keşfedilmesiyle beraber, bu hormonun iştahın kontrol edilmesi üzerindeki etkileri pek çok hayvan ve insan deneyleriyle ispatlandı. Örneğin, CCK hormonu verilen fareler yarım saat içerisinde yemeyi durdurdular. CCK hormonu bloke edilen hayvanların iştahları belirgin bir şekilde arttı.
1980’lerde bu hormon insanlar üzerinde denenmeye başlandı. Damardan CCK hormonu verilen insanların iştahlarının %20 oranında azaldığı görüldü. Bir sonraki aşamada da hangi tür besinlerin bu hormonun salgılanmasında etkili olduğu ortaya çıkarıldı.

Araştırma sonuçlarına göre, CCK hormonu aşağıdaki besinlerin tüketiminden sonra belirgin bir şekilde artmakta:

–         Protein

–         Yağ

–         Patates

–         Çözünür lif/posa (elma, yulaf, portakal, üzüm, kuru baklagiller, tam buğday ekmeği)

20 yılı aşkın süredir Avustralya’nın Sidney Üniversitesinde bu konuda araştırmalar yapan Dr.Suzanne Holt, oluşturduğu “İştah Endeksi” ile hangi tip besinlerin daha uzun süre tokluk yarattığını ya da iştahı daha uzun süre kestiğini belirledi. Dr. Holt, laboratuvarında insan denekler üzerinde yaptığı deneylerle beyaz ekmeğin iştah doyurucu etkisini %100 oranında baz alarak pek çok besinin iştah endeksini belirledi.

Bu endekse göre, aşağıdaki besinler iştahı durdurmak açısından oldukça etkili:

–         Patates %323

–         Balık %225

–         Yulaf ezmesi %209

–         Portakal %202

–         Elma %197

–         Kepekli makarna  %188

–         Biftek %176

–         Kurubaklagiller (kuru fasülye, nohut vs.) %168

–         Üzüm %162

–         Tam tahıllı ekmek %157

Genel olarak Dr. Holt’un iştah endeksi gösteriyor ki, yüksek karbonhidratlı, düşük lifli/posalı, düşük protein oranlı besinler CCK hormonun en az arttıran besinler. Yani bu tür besinleri çok miktarda yesek bile iştahımız kolay kolay kapanmıyor. Bunun istisnası olan patates yüksek oranda karbonhidrat içermesine rağmen, iştah doyuruculuğunda oldukça yüksek bir yerde bulunuyor. Bunun nedeni, patatesin içindeki Pot-II proteininin CCK hormonunu stimüle etmesi. Patates dışındaki pek çok karbonhidrat içeren besin maddesi tam tersine etki göstererek iştahı tetikliyor. Karbonhidratı azaltılmış diyetlerle zayıflamaya çalışan insanların neden sürekli “aç gezer” durumda olduğunu anlamak çok zor değil!!!

Burdan çıkan sonuç, yani kıssadan hisse…

“Açlık hissetmeden zayıflamak istiyorsanız, düşük karbonhidratlı, yüksek proteinli, yüksek yağ oranlı yiyeceklerle beslenin. Ancak tükettiğiniz proteinlerin yüksek kalitede olmasına ve de yağların omega-3 yağ asitlerinden zengin olmasına özen gösterin. Bu da bol miktarda balık, yeşil yapraklı sebze, az yağlı süt ve süt ürünleri, fındık, badem, ceviz ve de tam tahıllı ekmek demek.”

Leave a comment

Filed under hormonlar, obezite

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s